Πρόγραμμα Εργαστηρίων

Τα ακόλουθα σεμινάρια / εργαστήρια θα διεξαχθούν στο πλαίσιο του Συνεδρίου ΕΕΒΕΠ 2026.
Τα εργαστήρια έχουν περιορισμένες θέσεις και απαιτούν προεγγραφή.

1η Ημέρα – Τετάρτη 22 Απριλίου 2026

11:30-13:30 – Εργαστήριο Ι

Εργαστήριο Εκπαίδευσης Βιβλιοθηκονόμων στον Πληροφοριακό Γραμματισμό, τον Γραμματισμό των Μέσων, την Αντιμετώπιση της Παραπληροφόρησης και την Παιχνιδοποίηση

Συντονισμός: Παναγιώτα Δεδετζή1, Βασιλική Γεροντοπούλου2, Ελένη Φίλη3 και Εμμανουήλ Γαρουφάλλου3

1Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη, 2Ίδρυμα Ωνάση, 3MetaDATA LAB, Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας, Αρχειονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης, Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος

Πληροφορίες για το εργαστήριο Ι

Περίληψη: Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου NEDLib, αναπτύχθηκε ένα ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα για την ενίσχυση των γνώσεων και δεξιοτήτων των βιβλιοθηκονόμων σε θέματα πληροφοριακού και ψηφιακού γραμματισμού. Το πρόγραμμα βασίζεται στη δημιουργία τεσσάρων εξειδικευμένων εγχειριδίων και στην ανάπτυξη πρακτικών δραστηριοτήτων, τα οποία στοχεύουν στην υποστήριξη των βιβλιοθηκών ως χώρων μάθησης, ενημέρωσης και ενίσχυσης της κριτικής σκέψης των πολιτών. Το εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται σε ελεύθερη πρόσβαση, ώστε να μπορεί να αξιοποιηθεί από επαγγελματίες των βιβλιοθηκών και της εκπαίδευσης για την οργάνωση αντίστοιχων δράσεων και εκπαιδευτικών προγραμμάτων.

Η πρώτη ενότητα αφορά τον Πληροφοριακό Γραμματισμό, παρουσιάζοντας το σχετικό εγχειρίδιο που εστιάζει στις δεξιότητες αναζήτησης, αξιολόγησης και ορθής χρήσης της πληροφορίας. Οι βιβλιοθηκονόμοι γνωρίζουν εργαλεία και μεθόδους που μπορούν να βοηθήσουν τους χρήστες να εντοπίζουν αξιόπιστες πηγές και να αναπτύσσουν κριτική στάση απέναντι στον μεγάλο όγκο πληροφοριών που κυκλοφορεί στο διαδίκτυο.

Η δεύτερη ενότητα επικεντρώνεται στον Γραμματισμό των Μέσων και στον Ψηφιακό Γραμματισμό, παρουσιάζοντας το αντίστοιχο εγχειρίδιο που εξετάζει τον τρόπο λειτουργίας των μέσων ενημέρωσης, τη δομή και την ιδιοκτησία τους, καθώς και τις δεξιότητες που απαιτούνται για την κατανόηση και την υπεύθυνη χρήση του ψηφιακού περιεχομένου. Μέσα από πρακτικές δραστηριότητες, οι συμμετέχοντες εξοικειώνονται με την ανάλυση μηνυμάτων των μέσων, την αναγνώριση προκαταλήψεων και την υπεύθυνη χρήση των ψηφιακών πλατφορμών.

Η τρίτη ενότητα αφορά την Παραπληροφόρηση και τις Ψευδείς Ειδήσεις, παρουσιάζοντας το σχετικό εγχειρίδιο που αναλύει τα φαινόμενα της παραπληροφόρησης, της χειραγώγησης της πληροφορίας και των σύγχρονων μορφών ψηφιακής παραπλάνησης. Οι βιβλιοθηκονόμοι ενημερώνονται για τρόπους ελέγχου της αξιοπιστίας μιας πληροφορίας, για τη διασταύρωση πηγών και για την αναγνώριση ειδήσεων που ενδέχεται να είναι παραπλανητικές ή ανακριβείς.

Η τέταρτη ενότητα επικεντρώνεται στην Παιχνιδοποίηση (Gamification) στη βιβλιοθήκη και παρουσιάζει το αντίστοιχο εγχειρίδιο που προτείνει τρόπους αξιοποίησης παιχνιδιών και διαδραστικών δραστηριοτήτων στην εκπαιδευτική διαδικασία. Μέσα από παραδείγματα και πρακτικές ασκήσεις, οι βιβλιοθηκονόμοι μαθαίνουν πώς μπορούν να οργανώνουν δραστηριότητες που ενισχύουν τη συμμετοχή των χρηστών και διευκολύνουν τη μάθηση μέσα από την εμπειρία.

Συνολικά, το πρόγραμμα εκπαίδευσης συνδυάζει τη θεωρητική παρουσίαση των τεσσάρων εγχειριδίων με την εφαρμογή πρακτικών δραστηριοτήτων, δίνοντας στους βιβλιοθηκονόμους τη δυνατότητα να οργανώνουν εκπαιδευτικές δράσεις στις βιβλιοθήκες τους και να συμβάλλουν στην ενίσχυση της πληροφοριακής και ψηφιακής παιδείας των πολιτών.

Διάρκεια: 90 λεπτά

Μέγιστος αριθμός συμμετεχόντων: χωρίς περιορισμό

14:30-15:30 – Εργαστήριο ΙI

Let Libraries Be Libraries: μία καμπάνια για τις βιβλιοθήκες του 21ου αιώνα

Let Libraries Be Libraries: a campaign for 21st century libraries

ΣυντονιστήςΓιώργος Γλωσσιώτης, Εθνικός Συντονιστής για το πρόγραμμα KnowledgeRights21 στην Ελλάδα και την Κύπρο Giorgos Glossiotis, National Coordinator for the project KnowledgeRights21 for Greece and Cyprus

Πληροφορίες για το εργαστήριο ΙΙ

Περίληψη: Βασικές προτεραιότητες της Ευρώπης, όπως η έρευνα, η εκπαίδευση και η πολιτιστική πρόσβαση, εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από ένα ευρύ δίκτυο βιβλιοθηκών. Οι βιβλιοθήκες αποτελούν βασική υποδομή δημόσιου συμφέροντος, καθιστώντας δυνατή την πρόσβαση σε πληροφορίες, υποστηρίζοντας την επιστημονική προόδου, εξασφαλίζοντας δίκαιη εκπαιδευτική πρόσβαση και διατηρώντας την ψηφιακή κληρονομιά για τις μελλοντικές γενιές.

Ωστόσο, η μετάβαση προς το ψηφιακό περιβάλλον θέτει σημαντικές προκλήσεις. Η εξουσία έχει μετατοπιστεί προς τους δικαιούχους, αφήνοντας τις βιβλιοθήκες ευάλωτες σε μη ρυθμισμένες αγορές. Συχνά αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην πρόσβαση και αδήλωτες άδειες χρήσης ψηφιακού περιεχομένου, άδικους όρους συμβάσεων και υπερβολικούς τεχνολογικούς περιορισμούς. Παράλληλα, οι νόμοι πνευματικής ιδιοκτησίας δεν έχουν προσαρμοστεί επαρκώς, εμποδίζοντας τις βιβλιοθήκες να εκπληρώσουν τους βασικούς ψηφιακούς τους ρόλους, όπως ο δανεισμός ψηφιακών έργων ή η παροχή εξ αποστάσεως πρόσβασης.

Για να αντιμετωπιστούν αυτά τα ζητήματα, προτείνεται ένα Σχέδιο Δράσης με έμφαση σε δύο άξονες:

Ρύθμιση της αγοράς: Εφαρμογή μέτρων για την προστασία των βιβλιοθηκών (ως εκπροσώπων του δημόσιου συμφέροντος) από άδικες πρακτικές, όπως η πλήρης άρνηση χορήγησης αδειών, οι απαράδεκτοι όροι συμβάσεων και οι υπερβολικοί τεχνολογικοί περιορισμοί. Θα πρέπει να διεξαχθεί και εκτίμηση της ίδιας της αγοράς ψηφιακού περιεχομένου για βιβλιοθήκες.

Εκσυγχρονισμός του πνευματικού δικαίου: Ενημέρωση του νομικού πλαισίου ώστε να εξασφαλίζει ότι οι βιβλιοθήκες μπορούν να λειτουργούν αποτελεσματικά και στον ψηφιακό κόσμο. Αυτό περιλαμβάνει την ευθυγράμμιση της νομοθεσίας με τη νομολογία του Δικαστηρίου της ΕΕ για το δανεισμό, τη διασφάλιση της δυνατότητας εξ αποστάσεως πρόσβασης, την αποτελεσματικότερη διαχείριση έργων εκτός εμπορίου και την επέκταση των εκπαιδευτικών εξαιρέσεων για να καλύπτουν και τις δραστηριότητες των βιβλιοθηκών.

Συνολικά, τα προτεινόμενα μέτρα αποσκοπούν να δημιουργήσουν ένα ισορροπημένο και δίκαιο πλαίσιο, επιτρέποντας στις βιβλιοθήκες να συνεχίσουν να υποστηρίζουν την ευρωπαϊκή κοινωνία ως πυλώνες της γνώσης, της έρευνας, της μάθησης και της πολιτιστικής συμμετοχής.

Abstract: Core European priorities such as research, education, and cultural participation depend significantly on a vast network of libraries. These libraries constitute key public interest infrastructure, making access to information possible, supporting scientific progress, ensuring equitable access to education, and preserving digital heritage for future generations.

However, the transition to the digital environment poses significant challenges. Power has shifted towards rights holders, leaving libraries vulnerable in an unregulated market. They often face difficulties in accessing and licensing digital content, unfair contract terms, and excessive technological restrictions. At the same time, copyright laws have not adequately adapted, hindering libraries from fulfilling their core digital roles, such as lending digital works or providing remote access.

To address these issues, an Action Plan is proposed, focusing on two key axes:

Market Regulation: Implementing measures to protect libraries (as representatives of the public interest) from unfair practices, such as complete refusal to license, unreasonable contract terms, and excessive technological protection measures. An assessment of the digital content market for libraries itself should also be conducted.

Modernization of Copyright Law: Updating the legal framework to ensure libraries can operate effectively in the digital world. This includes aligning legislation with CJEU case law on lending, guaranteeing the possibility of remote access, more effective management of out-of-commerce works, and extending educational exceptions to cover library activities as well.

Overall, the proposed measures aim to create a balanced and fair framework, allowing libraries to continue supporting European society as pillars of knowledge, research, learning, and cultural participation.

Λέξεις κλειδιά: Πνευματική Ιδιοκτησία, Βιβλιοθήκες, Υπηρεσίες, Περιεχόμενο, IFLA

Keywords: Intellectuel property, Libraries, Services, Content, IFLA

Διάρκεια: 1 ώρα

Μέγιστος Αριθμός συμμετεχόντων:  40 άτομα

18:00-20:00 – Εργαστήριο III

Εργαστήριο Εκπαίδευσης Πολιτών στον Πληροφοριακό Γραμματισμό, τον Γραμματισμό των Μέσων, την Αντιμετώπιση της Παραπληροφόρησης και την Παιχνιδοποίηση

Συντονισμός: Παναγιώτα Δεδετζή1, Βασιλική Γεροντοπούλου2, Ελένη Φίλη3 και Εμμανουήλ Γαρουφάλλου3

1Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη, 2Ίδρυμα Ωνάση, 3MetaDATA LAB, Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας, Αρχειονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης, Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος

Πληροφορίες για το εργαστήριο ΙΙΙ

Περίληψη: Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου NEDLib, αναπτύχθηκε ένα ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα για την ενίσχυση των γνώσεων και δεξιοτήτων των βιβλιοθηκονόμων, των εκπαιδευτικών και των πολιτών σε θέματα πληροφοριακού και ψηφιακού γραμματισμού. Το πρόγραμμα βασίζεται στη δημιουργία τεσσάρων εξειδικευμένων εγχειριδίων και στην ανάπτυξη πρακτικών δραστηριοτήτων, τα οποία στοχεύουν στην υποστήριξη των βιβλιοθηκών ως χώρων μάθησης, ενημέρωσης και ενίσχυσης της κριτικής σκέψης των πολιτών. Το εκπαιδευτικό υλικό διατίθεται σε ελεύθερη πρόσβαση, ώστε να μπορεί να αξιοποιηθεί από επαγγελματίες των βιβλιοθηκών και της εκπαίδευσης για την οργάνωση αντίστοιχων δράσεων και εκπαιδευτικών προγραμμάτων.

Η πρώτη ενότητα αφορά τον Πληροφοριακό Γραμματισμό, παρουσιάζοντας το σχετικό εγχειρίδιο που εστιάζει στις δεξιότητες αναζήτησης, αξιολόγησης και ορθής χρήσης της πληροφορίας. Οι βιβλιοθηκονόμοι γνωρίζουν εργαλεία και μεθόδους που μπορούν να βοηθήσουν τους χρήστες να εντοπίζουν αξιόπιστες πηγές και να αναπτύσσουν κριτική στάση απέναντι στον μεγάλο όγκο πληροφοριών που κυκλοφορεί στο διαδίκτυο.

Η δεύτερη ενότητα επικεντρώνεται στον Γραμματισμό των Μέσων και στον Ψηφιακό Γραμματισμό, παρουσιάζοντας το αντίστοιχο εγχειρίδιο που εξετάζει τον τρόπο λειτουργίας των μέσων ενημέρωσης, τη δομή και την ιδιοκτησία τους, καθώς και τις δεξιότητες που απαιτούνται για την κατανόηση και την υπεύθυνη χρήση του ψηφιακού περιεχομένου. Μέσα από πρακτικές δραστηριότητες, οι συμμετέχοντες εξοικειώνονται με την ανάλυση μηνυμάτων των μέσων, την αναγνώριση προκαταλήψεων και την υπεύθυνη χρήση των ψηφιακών πλατφορμών.

Η τρίτη ενότητα αφορά την Παραπληροφόρηση και τις Ψευδείς Ειδήσεις, παρουσιάζοντας το σχετικό εγχειρίδιο που αναλύει τα φαινόμενα της παραπληροφόρησης, της χειραγώγησης της πληροφορίας και των σύγχρονων μορφών ψηφιακής παραπλάνησης. Οι βιβλιοθηκονόμοι ενημερώνονται για τρόπους ελέγχου της αξιοπιστίας μιας πληροφορίας, για τη διασταύρωση πηγών και για την αναγνώριση ειδήσεων που ενδέχεται να είναι παραπλανητικές ή ανακριβείς.

Η τέταρτη ενότητα επικεντρώνεται στην Παιχνιδοποίηση (Gamification) στη βιβλιοθήκη και παρουσιάζει το αντίστοιχο εγχειρίδιο που προτείνει τρόπους αξιοποίησης παιχνιδιών και διαδραστικών δραστηριοτήτων στην εκπαιδευτική διαδικασία. Μέσα από παραδείγματα και πρακτικές ασκήσεις, οι βιβλιοθηκονόμοι μαθαίνουν πώς μπορούν να οργανώνουν δραστηριότητες που ενισχύουν τη συμμετοχή των χρηστών και διευκολύνουν τη μάθηση μέσα από την εμπειρία.

Συνολικά, το πρόγραμμα εκπαίδευσης συνδυάζει τη θεωρητική παρουσίαση των τεσσάρων εγχειριδίων με την εφαρμογή πρακτικών δραστηριοτήτων, δίνοντας στους βιβλιοθηκονόμους, στους εκπαιδευτικούς και στους πολίτες τη δυνατότητα να οργανώνουν εκπαιδευτικές δράσεις σε βιβλιοθήκες, σχολεία και κέντρα διά βίου μάθησης και να συμβάλλουν στην ενίσχυση της πληροφοριακής και ψηφιακής παιδείας.

Διάρκεια: 2 ώρες

Μέγιστος αριθμός συμμετεχόντων: χωρίς περιορισμό

2η Ημέρα – Πέμπτη 23 Απριλίου 2026

9:00 - 10:30 – Εργαστήριο IV

Ψηφιακή αυτοάμυνα για εφήβους: Πώς να στήσετε ένα επιτυχημένο πρόγραμμα πληροφοριακής παιδείας για μαθητές λυκείου στη βιβλιοθήκη σας

Digital self-defence for teens: How to set up a successful information literacy program for high school students in your library

Συντονισμός: Νούλα Αλβανούδη & Παρασκευή Βοζανά, Βιβλιοθήκη & Κέντρο Πληροφόρησης Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Noula Alvanoudi & Paraskevi Vozana, Library & Information Centre of University of Macedonia

Πληροφορίες για το εργαστήριο ΙV

Περίληψη: Οι βιβλιοθήκες, ως κέντρα δια βίου μάθησης, καλούνται σήμερα να διαδραματίσουν έναν κρίσιμο ρόλο στην καλλιέργεια δεξιοτήτων του 21ου αιώνα, γεφυρώνοντας το χάσμα μεταξύ της σχολικής εκπαίδευσης και των απαιτήσεων της σύγχρονης κοινωνίας της πληροφορίας. Το παρόν workshop παρουσιάζει ένα ολοκληρωμένο μοντέλο ανάπτυξης Προγραμμάτων Πληροφοριακής Παιδείας (ΠΠΠ), βασισμένο στην επιτυχημένη μελέτη περίπτωσης της συνεργασίας της Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας με σχολεία της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.
Σκοπός του εργαστηρίου είναι να εξοπλίσει τους βιβλιοθηκονόμους βιβλιοθηκών με τα εργαλεία και τη μεθοδολογία για να σχεδιάσουν εκπαιδευτικές δράσεις προσαρμοσμένες στις ανάγκες των μαθητών Λυκείου της περιοχής τους. Απώτερος στόχος η δημιουργία ενός δικτύου βιβλιοθηκονόμων και εκπαιδευτών για την ανταλλαγή εμπειριών και τεχνογνωσίας.

Οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να εμβαθύνουν στους εξής θεματικούς άξονες:
• Στρατηγικές συνεργασίας: Πρακτικές μέθοδοι προσέγγισης των σχολικών μονάδων και αρμόδιων φορέων, καθώς και συνεργασίας με το εκπαιδευτικό προσωπικό για τον συν-σχεδιασμό του υλικού. Θα συζητηθούν οι προκλήσεις που αφορούν στη γραφειοκρατία και τον συντονισμό.
• Σχεδιασμός εκπαιδευτικού υλικού: Ανάπτυξη ενοτήτων που καλύπτουν κρίσιμες δεξιότητες, όπως:
o Στρατηγικές αναζήτησης και επιλογή λέξεων-κλειδιών.
o Αξιολόγηση πηγών, έλεγχος εγκυρότητας και εντοπισμός ψευδών ειδήσεων (fake news).
o Ηθική χρήση της πληροφορίας, αποφυγή λογοκλοπής και βιβλιογραφικές παραπομπές.
o Κριτική προσέγγιση εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) στην έρευνα.
o Τεχνικές παιγνιοποίησης (gamification) για την προσέλκυση του ενδιαφέροντος των εφήβων.
• Υλοποίηση και εργαλεία: Αξιοποίηση προσωπικών συσκευών (BYOD -tablets/κινητά) για διαδραστική μάθηση και πρακτική εξάσκηση σε πραγματικό χρόνο.
• Αξιολόγηση: Μέθοδοι συλλογής ανατροφοδότησης από μαθητές και εκπαιδευτικούς για τη συνεχή βελτίωση των παρεμβάσεων.

Αντικείμενο: Εργαστήριο για βιβλιοθηκονόμους σχετικά με την ανάπτυξη προγράμματος πληροφοριακής παιδείας για μαθητές λυκείου

Abstract: Libraries, as lifelong learning centers, are currently called upon to play a critical role in cultivating 21st-century skills, bridging the gap between formal school education and the demands of the modern information society. This workshop presents a comprehensive model for developing Information Literacy Programs (ILPs), based on a successful case study involving the collaboration between the University of Macedonia Library and Secondary Education schools.
The workshop aims to equip librarians with the necessary tools and methodology to design educational activities tailored to the specific needs of high school students in their local communities. Ultimate goal is the creation of a network consisting of librarians and instructors to facilitate the exchange of experiences and expertise.

Participants will have the opportunity to delve into the following areas:
• Collaboration strategies: Practical methods for approaching school units and superior authorities, as well as collaborating with teaching staff for the co-design of educational material. Challenges regarding bureaucracy and coordination will also be discussed.
• Educational material design: Development of modules covering critical skills, such as:
o Search strategies and keyword selection.
o Source evaluation, validity checking, and identifying fake news.
o Ethical use of information, avoiding plagiarism, and bibliographic citations.
o A critical approach to Artificial Intelligence (AI) tools in research.
o Gamification techniques to engage and attract the interest of teenagers.
• Implementation and tools: Utilizing personal devices (BYOD – tablets/mobile phones) for interactive learning and real-time practical exercise.
• Evaluation: Methods for collecting feedback from both students and teachers to ensure the continuous improvement of the interventions.

Λέξεις κλειδιά: πληροφοριακή παιδεία, δευτεροβάθμια εκπαίδευση, συνεργασίες, βιβλιοθήκες, εργαστήριο δεξιοτήτων

Keywords: information literacy, secondary education, collaborations, libraries, skills workshop

Προαιρετικός Εξοπλισμός: Προσωπικός φορητός υπολογιστής (laptop) ή τάμπλετ (tablet)
Διάρκεια: 90 λεπτά
Μέγιστος αριθμός συμμετεχόντων: 20 άτομα

11:00 - 12:30 – Εργαστήριο V

Παρουσίαση της Δημόσιας Βιβλιοθήκης Povilas Višinskis της Κομητείας Šiauliai και ανταλλαγή πρακτικών

An overview of our library’s initiatives

Workshop: An interactive session Postcard Making

ΣυντονισμόςAkvilė Vitkevičiūtė- Pacal, Development Programs Coordinator, Library Development Department, Šiauliai County Povilas Višinskis Public Library

Πληροφορίες για το εργαστήριο V

Περίληψη: Παρουσίαση της Δημόσιας Βιβλιοθήκης Povilas Višinskis της Κομητείας Šiauliai, η οποία βρίσκεται στη Šiauliai της Λιθουανίας.
Είναι μια από τις μεγαλύτερες δημόσιες βιβλιοθήκες της Λιθουανίας και φέρει το όνομα του Povilas Višinskis (1875–1906), σημαντικού Λιθουανού λογοτέχνη και πολιτιστικού ακτιβιστή. Στη συνέχεια συζήτηση και ανταλλαγή καλών πρακτικών στην αντιμετώπιση των προκλήσεων της 3ης δεκαετίας του 21ου αι., που αντιμετωπίζουν οι βιβλιοθήκες.

Στα πλαίσια του εργαστηρίου θα πραγματοποιηθεί κατασκευή καρτ ποστάλ με χρήση γραμματοσήμων και καλλιτεχνικών τεχνικών. Σκοπός του εργαστηρίου είναι να ενθαρρύνει τους συμμετέχοντες να αναπαραστήσουν οπτικά τις ιδέες τους και μπορεί εύκολα να εφαρμοστεί για δραστηριότητες που απευθύνονται σε νέους αλλά και στην ευρύτερη κοινότητα των βιβλιοθηκών.

Abstract: Presentation of the Šiauliai County Povilas Višinskis Public Library, located in Šiauliai, Lithuania. It is one of the largest public libraries in Lithuania, bearing the name of Povilas Višinskis (1875–1906), a prominent Lithuanian writer and cultural activist. This will be followed by a discussion and exchange of good practices in addressing the challenges libraries face in the third decade of the 21st century.

This hands-on activity involves postcard making using stamps and artistic techniques. It encourages participants to express ideas visually and can be easily adapted for community or youth engagement activities in libraries.

Λέξεις-κλειδιά: Povilas Višinskis Library, Καινοτομία, Καλές πρακτικές, διάδραση

Keywords: Povilas Višinskis Library, reading promotion and innovative programming, interactive and gamified learning initiatives in libraries

Διάρκεια: 90′
Μέγιστος αριθμός συμμετεχόντων: 20

14:30 - 16:00 – Εργαστήριο VI

Συν-Τόπος: Για έναν ανοιχτό ψηφιακό χώρο γνώσης και μνήμης της κοινότητάς

OurPlace: Towards an open digital space for community knowledge and memory

Συντονισμός: Παντελής Μπράττης, Ευαγγελία Παπαδάκη, Νίκος Ορδουλίδης (Altsol)

Coordinators: Pantelis Brattis, Evangelia Papadaki, Nikos Ordoulidis (Altsol)

Πληροφορίες για το εργαστήριο VI

Περίληψη: Ο «Συν-Τόπος» διαμορφώνεται ως ένας Δημόσιος Ψηφιακός Χώρος, όπου η  ανοιχτότητα και ο  διαμοιρασμός αποτελούν τα θεμέλια για την γνώση και την μνήμη της κοινότητας. Η υποδομή αυτή αγκαλιάζει ένα ευρύ φάσμα δράσεων, συνενώνοντας τις συλλογές θεσμικών φορέων, όπως οι δήμοι, οι βιβλιοθήκες, τα μουσεία και οι ερευνητικοί φορείς, με τα αρχεία των πολιτιστικών συλλόγων, των άτυπων συλλογικοτήτων και τα προσωπικά αρχεία των ίδιων των πολιτών. Μέσα από όρους βιωσιμότητας και διαλειτουργικότητας, ο «Συν-Τόπος» διασφαλίζει ότι η ιστορία, τα τεκμήρια του τόπου, και η γνώση για αυτά παραμένουν ζωντανά, προσβάσιμα και επαναχρησιμοποιήσιμα από όλους.

Στην πράξη, ο «Συν-Τόπος» λειτουργεί σαν μια μεγάλη ψηφιακή «στέγη». Ένας κεντρικός φορέας, όπως ένας δήμος ή ένα ερευνητικό κέντρο, προσφέρει την υποδομή και τον χώρο. Εκεί, ένας πολιτιστικός σύλλογος, μια ομάδα προφορικής ιστορίας, ένα αθλητικό σωματείο, μια δημοτική βιβλιοθήκη μπορούν να οργανώσουν και να αναδείξουν το αρχείο τους, δίπλα σε άλλες συλλογές του Δήμου ή του φορέα. Ταυτόχρονα, η πόρτα είναι ανοιχτή για όλους: ο κάθε πολίτης μπορεί να συνεισφέρει ενεργά με υλικό ή να συμμετάσχει σε δράσεις και εργαστήρια που οργανώνονται μέσα σε αυτό το ψηφιακό οικοσύστημα.

Το μοντέλο αυτό υλοποιείται ήδη με χρήση της πλατφόρμας ανοικτού λογισμικού ReasonableGraph (RG), που η αναπτύσσει εταιρεία Altsol και παρέχει σε συνεργασία με την εταιρεία Interoptics. Στο εργαστήριο θα παρουσιαστεί πώς το RG επιτρέπει στην επίσημη περιγραφή των ειδικών να «συνομιλεί» και να συμπληρώνεται οργανικά από τις προσωπικές εμπειρίες των ανθρώπων της κοινότητας. Θα δούμε πώς συνταιριάζεται η αυτονομία του κάθε φορέα ή της κάθε συλλογής με το «όλον» μιας ενιαίας υποδομής, η οποία μπορεί να υποδεχθεί κάθε μορφής πολυμεσικό απόθεμα —από μεμονωμένα αντικείμενα μέχρι και ολόκληρα γεγονότα— όπως: προφορικές μαρτυρίες, ηχητικά αρχεία, παρτιτούρες, φωτογραφίες, καρτ ποστάλ, δίσκους και ψηφιοποιημένο Τύπο. Όλα αυτά δεν αφορούν μόνο το μακρινό παρελθόν, αλλά περιλαμβάνουν ακόμη και την καθημερινή ζωή της πόλης, μετατρέποντας το «σήμερα» σε ιστορία και γνώση. Στόχος του εργαστηρίου είναι η γνωριμία  και η εξοικείωση με ένα μοντέλο όπου η τεχνολογική καινοτομία συναντά τις ιστορίες των ανθρώπων, μετατρέποντας τον δημόσιο ψηφιακό χώρο σε έναν αυθεντικό «Συν-Τόπο» γνώσης.

Abstract: “OurPlace” is conceived as a Public Digital Space, where openness  and sharing form the foundation for the community’s knowledge and memory.
This infrastructure embraces a broad range of activities, bringing together the collections of institutional bodies such as municipalities, libraries, and museums with the archives of cultural associations, informal groups, and the personal archives of citizens themselves. Through principles of sustainability and interoperability, “OurPlace” ensures that local history, documentary heritage, and knowledge about them remain alive, accessible, and reusable by all.

In practice, “OurPlace” functions as a large digital “roof.” A central body, such as a municipality or a research institute, provides the infrastructure and the space. Within it, a cultural association, an oral history group, a sports club, or a municipal library can organise and showcase its archive alongside other collections of the municipality or institution. At the same time, the door remains open to everyone: every citizen can actively contribute material or
participate in activities and workshops organised within this digital ecosystem. 

This model has already been  implemented using the open-source platform ReasonableGraph, developed by Altsol and provided in collaboration with Interoptics. The workshop will demonstrate how RG allows the formal descriptions created by specialists to “converse” with and be organically enriched by the personal experiences of community members. We will see how the autonomy of each institution or collection can be combined with the “whole” of a unified infrastructure capable of hosting every form of multimedia repository—from individual items to entire events—such as oral testimonies, audio archives, musical scores, photographs, postcards, records, and digitised press material. All of these concern not only the distant past, but also the everyday life of the city, transforming the “present” into history and knowledge. The aim of the workshop is to introduce participants to, and familiarise them with, a model in which technological innovation meets people’s stories, turning  the public digital space into a true “OurPlace” of knowledge.

Λέξεις κλειδιά: Ανοιχτοί χώροι δεδομένων, Συλλογική μνήμη, Διαχείριση γνώσης, Συμμετοχή της κοινότητας, Διαχείριση πολιτιστικής κληρονομιάς

Keywords: Open Dataspaces, Collective memory, Knowledge management, Community  engagement, Cultural Heritage Management

Διάρκεια: 90 λεπτά

Μέγιστος αριθμός συμμετεχόντων: χωρίς περιορισμό

3η Ημέρα – Παρασκευή 24 Απριλίου 2026

11:00-12:00 – Εργαστήριο VΙΙ

Οι βιβλιοθήκες ως χώροι μνήμης και ένταξης: το εικονογραφημένο μυθιστόρημα (graphic novel) ως εργαλείο φιλαναγνωσίας και βιβλιοθεραπείας σε παιδιά προεφηβικής ηλικίας

Libraries as spaces of memory and inclusion: the Graphic Novel as a tool for fostering a Love of Reading and Bibliotherapy among preadolescent children

Συντονισμός: Τάσος Μιχαηλίδης, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Αρχειονομίας, Βιβλιοθηκονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης, Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, Φανή Γιαννακοπούλου, ΕΤΕΠ Τμήμα Αρχειονομίας, Βιβλιοθηκονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης, Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, Χρήστος Ζαμπακόλας, Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Αρχειονομίας, Βιβλιοθηκονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης, Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, Tasos Michailidis, Associate Professor of Department of Archival, Library and Information Studies of the University of West Attica, Fani Giannakopoulou, member of laboratory staff, Department of Archival, Library and Information Studies of the University of West Attica, Christos Zampakolas, Associate Professor of Department of Archival, Library and Information Studies of the University of West Attica

Πληροφορίες για το Εργαστήριο VII

Περίληψη: Η παρούσα εισήγηση αφορά στον σχεδιασμό και την ανάλυση ενός βιωματικού εργαστηρίου επιμόρφωσης επαγγελματιών (βιβλιοθηκονόμων, εκπαιδευτικών, αρχειονόμων), το οποίο επικεντρώνεται στην αξιοποίηση του διασκευασμένου λογοτεχνικού βιβλίου Όταν έφυγαν τ’ αγάλματα (2015) της Α. Δαρλάση σε εικονογραφημένο μυθιστόρημα (2025), στο πλαίσιο Σχολικής και Παιδικής Βιβλιοθήκης.

Σκοπός του εργαστηρίου είναι η ενίσχυση της φιλαναγνωσίας, της κοινωνικής ένταξης και της διαχείρισης ιστορικής μνήμης, μέσω πολυτροπικής ανάγνωσης, πρακτικών απλοποίησης κειμένου, δημιουργικής γραφής και αξιοποίησης αρχειακού υλικού, με παράλληλη αξιοποίηση βιβλιοθεραπευτικών προσεγγίσεων.

Η ομάδα-στόχος αποτελείται από παιδιά προεφηβικής ηλικίας 10–13 ετών, με έμφαση σε παιδιά με διαφορετικό γλωσσικό και πολιτισμικό υπόβαθρο. Η απλοποίηση κειμένου και η πολυτροπικότητα που προσφέρει το εικονογραφημένο μυθιστόρημα λειτουργούν ως στρατηγική συμπερίληψης, διευκολύνοντας την πρόσβαση σε ιστορικά και συναισθηματικά σύνθετα θέματα.

Οι συμμετέχοντες επαγγελματίες βιώνουν τις δραστηριότητες από τη σκοπιά των χρηστών-αναγνωστών, ώστε να αναστοχαστούν πάνω στις πρακτικές πρόσβασης και συμπερίληψης, και στη συνέχεια, συζητούν τρόπους μεταφοράς τους στα δικά τους βιβλιοθηκονομικά και εκπαιδευτικά πλαίσια. Τα ερευνητικά ερωτήματα είναι: α. πώς το εικονογραφημένο βιβλίο λειτουργεί ως φορέας μνήμης και μέσο φιλαναγνωσίας, β. πώς η απλοποίηση κειμένου ενισχύει τη συμπερίληψη παιδιών με διαφορετικές γλωσσικές ικανότητες, γ. πώς η βιωματική επιμόρφωση επαγγελματιών υποστηρίζει τη μεταφορά των πρακτικών στο περιβάλλον της βιβλιοθήκης, δ. ποιος είναι ο ρόλος της συνεργασίας βιβλιοθηκονόμου και αρχειονόμου στη διαμεσολάβηση μνήμης.

Συμπερασματικά, το εικονογραφημένο μυθιστόρημα, σε συνδυασμό με πολυτροπική ανάγνωση, αποτελεί ισχυρό εργαλείο φιλαναγνωσίας, βιβλιοθεραπείας και κοινωνικής ένταξης, αναδεικνύοντας τη Σχολική και Παιδική Βιβλιοθήκη ως ενεργούς χώρους μνήμης και συμμετοχής.

Abstract: The present paper focuses on the design and analysis of an experiential professional development workshop for practitioners (librarians, educators, archivists), which centers on the use of the literary work When the Statues Left, (2015) by A. Darlasi, adapted into a graphic novel (2025), within the context of School and Children’s Libraries.

The aim of the workshop is to promote reading engagement, the fostering of a love of reading, social inclusion, and the management of historical memory through multimodal reading, text simplification practices, creative writing, and the use of archival material, while simultaneously drawing on bibliotherapeutic approaches. The target group consists of preadolescent children aged 10–13, with particular emphasis on children from diverse linguistic and cultural backgrounds.

The text simplification and multimodality offered by the graphic novel function as inclusive strategies, facilitating access to historically and emotionally complex topics. Participating professionals experience the activities from the perspective of users–readers, enabling them to reflect on issues of accessibility and inclusion. Subsequently, they discuss ways of transferring these practices to their own library and educational contexts. The research questions addressed are: a. how the graphic novel functions as a carrier of memory and a medium for reading promotion and the fostering of a Love of reading, b. how text simplification enhances the inclusion of children with differing linguistic competencies;, c. how experiential professional training supports the transfer of practices to the library environment, d. what the role of collaboration between librarians and archivists is in the mediation of memory.

In conclusion, the graphic novel, combined with multimodal reading practices, constitutes a powerful tool for reading promotion, the fostering of a Love of reading, bibliotherapy, and social inclusion, highlighting the School and Children’s Library as an active space of memory, participation, and engagement.

Λέξεις κλειδιά: Σχολικές και Παιδικές Βιβλιοθήκες, Εικονογραφημένο μυθιστόρημα, Φιλαναγνωσία, Συμπερίληψη και Βιβλιοθεραπεία, Μνήμη

Keywords: School and Children’s Libraries, Graphic Novel, Reading Promotion and the Fostering of a Love of Reading, Inclusion and Bibliotherapy, Memory

Διάρκεια: 60’

Μέγιστος αριθμός συμμετεχόντων: 20

12:00 - 13:30 – Εργαστήριο VIII

Τεχνητή Νοημοσύνη και Βιβλιοθήκες

Artificial Intelligence and Libraries

ΣυντονισμόςΕλευθερία Κοσέογλου, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Κεντρική Βιβλιοθήκη, Eleftheria Koseoglou, Aristotle University of Thessaloniki, Central Library

Πληροφορίες για το εργαστήριο VIII

Περίληψη: Η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) μετασχηματίζει τον τρόπο που οι βιβλιοθήκες συλλέγουν, οργανώνουν και παρέχουν πρόσβαση στην πληροφορία. Η εφαρμογή εργαλείων ΤΝ, όπως συστήματα αναζήτησης με φυσική γλώσσα, αυτοματοποιημένη κατηγοριοποίηση και εξατομικευμένες συστάσεις, ενισχύει την αποτελεσματικότητα των βιβλιοθηκονόμων και βελτιώνει την εμπειρία των χρηστών. Παράλληλα, δημιουργούνται προκλήσεις σχετικά με την ηθική χρήση δεδομένων, την προστασία προσωπικών πληροφοριών και την εκπαίδευση του προσωπικού. Η παρουσίαση αυτή εξετάζει τις τρέχουσες εφαρμογές της ΤΝ στις βιβλιοθήκες, αναδεικνύει τα οφέλη για την πρόσβαση και την αναζήτηση γνώσης και προτείνει στρατηγικές για υπεύθυνη και βιώσιμη ενσωμάτωση των νέων τεχνολογιών.

Στόχος του εργαστηρίου θα είναι η διερεύνηση της τεχνητής νοημοσύνης στις καθημερινές εργασίες μια βιβλιοθήκης. Οι στόχοι θα είναι κατανόηση της ΤΝ και των εφαρμογών της στη βιβλιοθήκη, γνωριμία με εργαλεία ΤΝ για καταλογογράφηση και ευρετηρίαση, εκπαίδευση χρηστών σε θέματα AI literacy, αντιμετώπιση προκλήσεων και ηθικών ζητημάτων, παραπληροφόρηση.

Abstract: Artificial intelligence (AI) is transforming the way libraries collect, organize, and provide access to information. The use of AI tools, such as natural language search systems, automated classification, and personalized recommendations, enhances librarians’ efficiency and improves user experience. At the same time, challenges arise regarding ethical data use, privacy protection, and staff training. This presentation explores current AI applications in libraries, highlights their benefits for knowledge access and discovery, and proposes strategies for responsible and sustainable integration of emerging technologies.

Λέξεις κλειδιά: Τεχνητή Νοημοσύνη, Βιβλιοθήκες, Ψηφιακή Πληροφόρηση, Παραπληροφόρηση, Ψηφιακή Πληροφόρηση, Κατάλογοι

Keywords: Artificial Intelligence, Libraries, Digital Information, Misinformation, Catalogs

Προαιρετικός Εξοπλισμός: Προσωπικός φορητός υπολογιστής (laptop) ή τάμπλετ (tablet)

Διάρκεια: 90 λεπτά

Μέγιστος αριθμός συμμετεχόντων: χωρίς περιορισμό

14:30-16:00 – Εργαστήριο ΙΧ

Πρότυπα αρχειακής περιγραφής και παραδείγματα αρχειακών υποστρωμάτων στην περιγραφή

Archival description standards and examples of archival substrates in description

Συντονισμός: Ελένη Μαμμά, Αρχειονόμος – Βιβλιοθηκονόμος, MSc, MBA, Γενικά Αρχεία του Κράτους (ΓΑΚ), Eleni Mamma, Archivist – Librarian, MSc, MBA, General State Archives (National Archives)

Πληροφορίες για το εργαστήριο IX

Περίληψη: Σκοπός του Εργαστηρίου η απόκτηση γνωσιακής υποδομής για τις βασικές αρχειακές εργασίες, τα υποστρώματα αρχειακής περιγραφής, τα είδη των προτύπων, το πρότυπο αρχειακής περιγραφής ΔΙΠΑΠ [Γ]=ISAD[G], τη δημιουργία αρχειακών περιγραφών. Ορισμοί των αρχειακών προτύπων. Επεξεργασία του αρχειακού υλικού. Πρότυπο αρχειακής περιγραφής ΔΙΠΑΠ [Γ]=ISAD (G): Ανάπτυξη (στόχος και κανόνες) των επτά (7) και εικοσιέξι (26) υποπεδίων, με μικρά συνοπτικά παραδείγματα μετά από κάθε παρουσίαση πεδίου & υποπεδίου. Ασκήσεις με παραδείγματα αρχειακών περιγραφών όπου μέσα από ένα δελτίο αρχειακής περιγραφής κάθε φορά, θα αντιστοιχίζονται δεδομένα περιγραφών με τα αντίστοιχα πεδία του ΔΙΠΑΓ (Γ). Αντίγραφα αρχειακών εγγράφων, σε όσο το δυνατόν ευκρινέστερη γραφή, με σκοπό να δημιουργηθούν συνοπτικές αρχειακές περιγραφές σε δελτία αρχειακής περιγραφής:

– ποιος είναι ο συντάκτης του εγγράφου

– ποια είναι η χρονολογία του εγγράφου

– ποιο νομικό ή φυσικό πρόσωπο έχει παράξει το έγγραφο

– σε τι αναφέρεται το έγγραφο συνοπτικά (μικρή παρουσίαση του περιεχομένου του εγγράφου).

Abstract: Purpose of the Workshop to acquire a knowledge base for basic archival work, archival description substrates, types of standards, the archival description standard ISAD[G], the creation of archival descriptions. Definitions of archival standards. Processing of archival material. Archival description standard ISAD (G). Exercises with examples of archival descriptions.

Λέξεις κλειδιά: πρότυπα, αρχειακή περιγραφή, επεξεργασία αρχειακού υλικού, υποστρώματα αρχειακής περιγραφής, ΔΙΠΑΠ – Γ,  ασκήσεις

Keywords: standards, archival description, processing of archival material, archival description substrates, ISAD – G, exercises

Διάρκεια: 90 λεπτά

Μέγιστος αριθμός συμμετεχόντων: 15 άτομα

Δήλωση Συμμετοχής στα Εργαστήρια